(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Folklore
Katalog D M O Z : Society : Folklore
| | |
| | |
21 pages found in Folklore:
American Folklife Center, Library of Congress
Created by Congress in 1976 "to preserve and present American Folklife," the Center incorporates the Archive of Folk Culture, established at the Library in 1928 as a repository for American Folk Music.
http://www.loc.gov/folklife/
Archer Taylor
Wolfgang Mieder's biographical sketch of the University of California Professor of Folklore Archer Taylor, and his work as a paremiologist - collector of proverbs.
http://www.locustvalley.com/business/Families of Distinction/Taylor.html
Archives of Folklore Discussion List
Hosts a complete month-by-month record of all the posts made to the discussion-list, from 1990 to the present.
http://listserv.tamu.edu/archives/folklore.html
At the Edge: The Cosmic Mill
Article by Alby Stone discussing the hand-mill as an image of the cosmos.
http://www.indigogroup.co.uk/edge/cmill.htm
Basque Folklore
Essays and links.
http://www.buber.net/Basque/Folklore/
British Columbia Folklore Society
A definition and explanation of folklore, with examples.
http://www.folklore.bc.ca/Whatsfolk.htm
D. L. Ashliman
Folklore researcher, providing extensive resources on Germanic myths, legends and sagas, and Indo-European folk and fairy tales.
http://www.pitt.edu/~dash/ashliman.html
Folk Beliefs in Modern Japan
E-text of the book edited by Inoue Nobutaka, Institute for Japanese Culture and Classics, Kokugakuin University.
http://www.kokugakuin.ac.jp/ijcc/wp/cpjr/folkbeliefs/
Folklore: an Online Electronic Journal
English-language archives of an informative Baltic Folklore journal published by the Folk Belief and Media Group of the Estonian Literary Museum. Material about Estonian shamanism, urban legends, ethnomusicology, popular calendar data, and general folk belief.
http://folklore.ee/folklore/
The Folklore of the Isle of Man
Myths, legends, superstitions, customs and proverbs, by A. W. Moore (1891), e-text from a Manx Note Book.
http://www.isle-of-man.com/manxnotebook/fulltext/folklore/
Folklore Studies Association of Canada
Educational, non-profit association founded in June 1976 for the purpose of increasing education and research in the field of folklore studies in all its aspects.
http://www.celat.ulaval.ca/acef/
Journal of Folklore Research
A peer-reviewed publication of the Folklore Institute at Indiana University, established in 1965.
http://www.indiana.edu/~jofr/
Latin-American Folklore Resources Online
Lengthy links-page from UCLA provides access to information about folkloric Latin American festivals, food, games, music, religion, and folktales.
http://latino.sscnet.ucla.edu/research/folklore.html
Lucky W Amulet Archive
Encyclopedic resource describing and illustrating folkloric talismans and lucky charms from around the world, including horseshoe, swastika, four-leaf clover, rabbit foot, raccoon penis bone, hamsa hand, John the Conqueror root, scarab beetle, and black cat bone.
http://www.luckymojo.com/luckyw.html
New York Folklore Society
Definitions of folklore and the related terms folklife and folk arts.
http://www.nyfolklore.org/resource/what.html
Paganism in British Folk Customs by Bob Trubshaw
Article that contrasts the true remains of Pagan origins in the folk customs of England with those customs created or exaggerated through "paganisation" by Victorian romantic authors.
http://www.indigogroup.co.uk/edge/paganism.htm
Pro Ethnologia
Journal of the Estonian National Museum, publishing short articles on ethnographical issues. Content in Estonian and English.
http://www.erm.ee/?node=101
Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage
Focuses on contemporary grassroots cultures. Festival information, recordings, events, and resources.
http://www.folklife.si.edu/
Superstitions Around the World
A compilation of superstitions and taboos around from variety of cultures.
http://worldsuperstitions.blogspot.com
Visions and Beliefs in the West of Ireland
Collected and arranged by Lady Augusta Gregory (1920), e-text from the Internet Sacred Text Archive.
http://www.sacred-texts.com/neu/celt/vbwi/
What Strange Brew
Strange and beautiful plants with mythological and folkloric significance.
http://whatstrangebrew.com
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Society/Transgendered
link-Science/Social_Sciences/Sociology
link-Health/Mental_Health
link-Society/Crime
link-Games/Trading_Card_Games/Dredd
link-Society/Military
link-Games/Yard,_Deck,_and_Table_Games
link-Society/Military
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Society/Support_Groups
link-Society/Government
link-Kids_and_Teens/Arts
link-Games/Online
link-Regional/E
link-Regional/K
link-Home/Consumer_Information
link-Games/Roleplaying
link-Society/Government
link-Games/Puzzles
link-Society/Transgendered
link-World/Italiano/Computer
link-Home/Apartment_Living
link-Home/Entertaining
link-Home/Gardening
link-Regional/L
link-Regional/W
link-Regional/T
link-Home/Consumer_Information
link-Society/Genealogy
link-Society/Ethnicity
link-Society/Religion_and_Spirituality
link-Home/Personal_Organization
link-Home/Homeowners
link-Regional/O
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-Society/Folklore/Literature/Urban_Legends
link-Regional/T
link-Health/Alternative
link-Kids_and_Teens/Health
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
