(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Statistics
Katalog D M O Z : Society : Disabled : Statistics
10 pages found in Statistics:
Disability Statistics Center
A national center of research and training in disability statistics. The Center has ongoing research projects on the cost of disability, employment and earnings, access to health and long-term care services, housing, mortality and national statistical indicators on the status of people with disabilities in America.
http://dsc.ucsf.edu/
Disability Tables
Data from various sources for the United States and world.
http://www.icdi.wvu.edu/disability/tables.html
InfoUse: Disability Data
Online chartbooks on topics including mental health, work, and women. Includes statistics, charts, and analysis of other disability data.
http://www.infouse.com/disabilitydata/
N C H S - Statistics
Statistics about the prevalence of various disabilities.
http://www.cdc.gov/nchs/fastats/disable.htm
National Health Interview Survey on Disability
A series of questionnaires designed to provide a useful set of measures while maintaining a balance between the social, administrative, and medical considerations involved in disability measurement.
http://www.cdc.gov/nchs/about/major/nhis_dis/nhis_dis.htm
National Study on Women with Physical Disabilities
The study examined a broad range of issues facing women with physical disabilities.
http://www.bcm.edu/crowd/national_study/national_study.html
Research Agenda: Disability Data
Provides background information for a meeting on data sets containing information on health care and long-term supports for persons with disabilities, held on March 31, 1995.
http://aspe.hhs.gov/daltcp/reports/resagdd.htm
Sociometrics Data Archive on Disability in the U.S.
Data sets on the prevalence, incidence, correlates, and consequences of disability in the United States.
http://www.socio.com/disabilitydata.php
The State of the States in Developmental Disabilities
A "Project of National Significance" research project administered by the University of Colorado to investigate public spending for disability services in each state.
http://www.cu.edu/ColemanInstitute/stateofthestates/
U.S. Census Bureau Data on Disability
Offers reports, briefs, research papers, and data. Includes information on how the data is collected.
http://www.census.gov/hhes/www/disability/disability.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Reference/Education
link-Society/People/Women
link-Regional/N
link-Regional/A
link-World/Italiano
link-Society/Law
link-Society/Organizations
link-Regional/Oceania
link-World/Italiano/Computer
link-Regional/P
link-Shopping/Home_and_Garden
link-World/Kannada
link-Games/Puzzles
link-Home/Emergency_Preparation
link-Business/Healthcare
link-Games/Yard,_Deck,_and_Table_Games
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Games/Party_Games
link-Regional/L
link-Kids_and_Teens/Health
link-Society/Politics
link-Regional/P
link-Society/Folklore
link-Games/Dice
link-Regional/Asia
link-Home/Home_Improvement
link-Games/Card_Games
link-Home/Apartment_Living
link-Home/Gardening
link-Health/Addictions/Games
link-World/Italiano/Computer
link-Kids_and_Teens/Computers
link-Regional/E
link-Regional/Europe
link-Regional/U
link-Health/Regional
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Regional/K
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
