(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Death
Katalog D M O Z : Society : Death
| | |
31 pages found in Death:
BellaOnline Life Clock
Online quiz yields estimated life span according to various factors.
http://www.bellaonline.com/misc/quiz/lifeclock.asp
Brain Injury and Brain Death Resources
A resource including the Japanese controversy, diagnosing, persistent vegetative state and religious views.
http://www.changesurfer.com/BD/Brain.html
Bruce Goddard
Funeral director from Reynolds, Georgia, available as a public speaker on the lighter side of being a small town undertaker.
http://brucegoddard.com/
Day4Death.com
Uses mortality and life expectancy tables to estimate the likely day, place, and cause of death.
http://day4death.com
Dead or Alive?
Lists famous people and whether they are dead or alive.
http://www.deadoraliveinfo.com/
Death and Dementia
Resource for sites dealing with death, horror, crime, religion and other topics.
http://www.deathndementia.com/
Death and Dying
The process from a Buddhist perspective.
http://death-and-dying.org/
Death: Anytime coming soon
Thoughts on death from Osho, a mystic.
http://www.otoons.com/death.htm
The Death Clock
The Internet's friendly reminder that life is slipping away, second by second.
http://www.deathclock.com/
Death in Cyberspace
A social and cultural analysis of the development of funeral and mourning practices on the internet.
http://www.sociosite.org/death.php
Death, Life and the Question of Identity
Explores the way identity is affected by the inevitability of death.
http://samvak.tripod.com/death.html
Death, Loss and Bereavement
Articles on how to deal with death and suicide, and how to communicate with others about serious illness.
http://www.ncpamd.com/bereavement.htm
Death Online
What happens when people die, and the ways that people deal with death. Includes articles, links and video.
http://deathonline.net/
Death Timer
Lifespan calculator uses published global life expectancy statistics.
http://www.deathtimer.com
Encyclopedia of Death and Dying
Covers all aspects of death and dying - biological, medical, social, sociological, psychological, religious, and philosophical.
http://www.deathreference.com/
Epitaphs for Free
A collection by Nicholas Gordon.
http://poemsforfree.com/epitaphs.html
Famous Dead Database
List of well-known people with cause of death.
http://www.famousdeaddb.com/
The Final Journey
Stories of death and dying which deal with the actual time of death including terminal delirium, agitation, pain control, confusion, and hallucinations.
http://crossingthecreek.com/finaljourney/
Is there Death after Life?
Asks if death is a key unlocking the door to a mystical afterlife, saying God has the answer.
http://www.benabraham.com/html/is_there_death_after_life.html
Kearl's Guide to Sociological Thanatology
Articles and resources about the sociology of death and dying.
http://www.trinity.edu/mkearl/death.html
Last Meals by R. A. Barrington: Celebrate Your Freedom
R. A. Barrington essay compares and contrasts the experiences of death-row prisoners with the prospect of death by terrorism.
http://www.angelfire.com/blues/lastmeal/index.html
Life after Death
Considers various evidence for and against the existence of an afterlife.
http://lifeafterdeath.info/
Life in the World Unseen
E-book recounts life in the spirit world as received through mediums.
http://anthony3741.tripod.com/
New Englander and Yale Review - "Euthanasia: The Pleasures of Dying"
An 1891 journal article by E. P. Buffet, M. D., asserting that death is painless and not to be feared.
http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/moa-cgi?notisid=ABQ0722-0055-31
Online Course in Basic Death Investigations
How to investigate a death to determine cause, either natural or criminal.
http://home.universalclass.com/i/crn/2027.htm
Our Daily Dead
Provides an ongoing commentary on recent notable deaths.
http://www.ourdailydead.com/
Roadside America - Pet Cemetery
A listing of offbeat pet cemeteries in the United States. Includes morbid facts.
http://www.roadsideamerica.com/pet/
Seeing the Difference: Conversations on Death and Dying
Interdisciplinary conversations on death and dying, including perspectives from the arts, humanities, and medicine. Sponsored by UC Berkeley's Townsend Center for the Humanities.
http://seeingthedifference.berkeley.edu/
Suite 101
Death is discussed as the last stage of human growth and development.
http://www.suite101.com/welcome.cfm/death_and_dying
Taphophilia
A repository of morbid curiosities.
http://www.taphophilia.com/
The Temple of Azrael
Virtual memorial to the Arch-Angel Azrael, with cemetery photos.
http://www.templeofazrael.org/
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-News/By_Subject
link-Home/Family
link-Games/Party_Games
link-Regional/C
link-Society/Holidays
link-Recreation/Pets
link-Society/Disabled
link-Regional/Y
link-Kids_and_Teens/Teen_Life
link-Regional/North_America
link-Society/Advice
link-Games/Dice
link-Home/Emergency_Preparation
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Regional/V
link-Games/Board_Games
link-Games/Gambling
link-Regional/F
link-Regional/Africa
link-Society/Government
link-Regional/J
link-Home/Software
link-Society/Relationships
link-Society/Disabled
link-Kids_and_Teens/Your_Family
link-Games/History
link-Kids_and_Teens/Games
link-Home/Domestic_Services
link-Regional/Caribbean
link-Society/Sexuality
link-Business/Healthcare
link-Games/Card_Games
link-Regional/C
link-Games/Dice
link-Games/Hand_Games
link-World/Polska/Biznes
link-Regional/C
link-Home/Domestic_Services
link-Regional/G
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
