(ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud)
- ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów. Książę Orleanu, a w latach 1573-1574 król Polski jako Henryk zwany Walezym. Od 1574 król Francji jako Henryk III.
Pochodzenie
Herb rodowy
Henryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i Katarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Aleksander Edward. Imię Henryk nadano mu dopiero na bierzmowaniu w roku 1565. Jego brat, Karol IX, był królem francuskim. Matka za wszelką cenę chciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie powiodły się inne plany wobec Henryka, zdecydowała się starać o egzotyczny dla Francuzów tron polski. Rozdzierające Francję walki katolików z hugenotami (francuskimi protestantami), czyli tzw. III wojna z hugenotami, umożliwiły Henrykowi pokazanie swych wojskowych umiejętności. Dzięki jego osobistej odwadze i przytomności umysłu pokonano w 1569 roku oddziały hugenotów pod Jarnac.
Przez pewien czas Henryk sprawował
urząd generalnego namiestnika królestwa.
Tak więc już w młodzieńczych latach
dał się on poznać zarówno jako dobry polityk jak i sumienny urzędnik.
Droga do polskiego tronu
Wybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły się w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Warszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część stolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata króla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II arcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza, król szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta Augusta. Pod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób, które uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się prezentacja kandydatów, której dokonali zagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym gronie wybranych komisji artykuły dla króla. Miały to być uprawnienia i zobowiązania panującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się głosowanie nad pretendentami do tronu. Zwycięzcą okazał się kandydat francuski, przedstawiony przez posła Jana de Monluc. Kilka dni po elekcji posłowie przyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem postanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły henrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta, noszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które miało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia francuskiego o wyborze na króla Rzeczypospolitej Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą przyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i paktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do Rzeczypospolitej. Poselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego bratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo. Opór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody wyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22 sierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło Henrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony królem polskim i wielkim księciem litewskim.
Nihil novi
Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Zlota wolność. Elekcja., Jan Matejko
Do granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu stycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z bagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich obyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau, Frankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski, który towarzyszył królowi aż do polskiej granicy. Granicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała delegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie. Później przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku Krakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.
Family and Consumer Science
Katalog D M O Z : Science : Social Sciences : Family and Consumer Science
| |
| | |
13 pages found in Family and Consumer Science:
Consumer Behavior and Marketing: The Psychology of Consumers
Provides an overview of topics in consumer psychology from a marketing point of view.
http://www.consumerpsychologist.com/
Education Index - Home Economics Resources
Search for educational information and links in the field of Home Economics
http://www.educationindex.com/homeec/
Forum for Family and Consumer Issues
A refereed e-journal designed to integrate, apply, and transmit knowledge about issues of current interest in Family and Consumer Sciences.
http://www.ncsu.edu/ffci/index.php
From Domesticity to Modernity: What Was Home Economics?
Cornell University Library exhibition on the history of home economics. Traces the in history of the profession, provides a timeline, biographies, bibliography and interviews.
http://rmc.library.cornell.edu/homeEc/
History of Home Economics
Notes on early home economics extension work in Iowa including a statement concerning the development of home economics teaching at Iowa State College.
http://www.exnet.iastate.edu/polk/history/homeec.html
History of Women and Science, Health, and Technology
Bibliography of home economics and domestic science professions and their disciplines.
http://www.library.wisc.edu/libraries/WomensStudies/bibliogs/hws/hws08.htm
Home Economics Archive
Electronic collection of historic books and journals in Home Economics and related disciplines. The full text of these materials, as well as bibliographies and essays are available.
http://hearth.library.cornell.edu/
The Home Economics Database
A searchable bibliography of articles in the field of home economics, family studies and consumer sciences, covering technological, social and economic aspects of both private and institutional households.
http://library.wur.nl/consumer/
Home Economics Institute of Australia
Professional association for home economists. Includes member information, publications, news, chat, student links and related resources.
http://www.heia.com.au/
International Federation of Home Economics
Provides an international forum for home economists to develop and express concerns for individuals, families, and households at the United Nations and among other international non-governmental organisations whose interests parallel those of home economics.
http://www.ifhe.org/
Taking ADvantage
An online book with the thesis that advertising creates stimuli that take advantage of human subconscious processing which is a particular product of physical and cultural human evolution.
http://www.wsu.edu:8080/~taflinge/advant.html
US Census Bureau Families and Living Arrangements
Demographic characteristics of households and families.
http://www.census.gov/population/www/socdemo/hh-fam.html
The Ecology of the Family
Background paper for a family-centered approach to education and social service delivery. <small>(February, 1996)</small>
http://www.nwrel.org/cfc/publications/ecology2.html
|
Ciekawe linki z DMOZ:
link-Home/News_and_Media
link-Home/Consumer_Information
link-Regional/D
link-Kids_and_Teens/Health
link-Home/Personal_Organization
link-Society/Politics
link-Regional/F
link-Society/Organizations
link-Society/People
link-Games/Card_Games
link-Home/Rural_Living
link-Science/Social_Sciences/Sociology
link-Games/History
link-World/Italiano/Computer
link-Regional/Countries
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Science/Social_Sciences/Economics
link-World/Polska
link-Games/Roleplaying
link-Home/Moving_and_Relocating
link-Business/Small_Business/Home_Office
link-Health/Regional
link-Society/Philosophy
link-Society/People/Men
link-Health/Mental_Health
link-Home/Domestic_Services
link-Regional/M
link-Computers/Home_Automation
link-Regional/North_America
link-Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual
link-Society/People/Generations_and_Age_Groups/Seniors
link-Society/Issues
link-Society/Paranormal
link-Regional/Oceania
link-Health/Regional
link-Society/Crime
link-World
link-Regional/Z
link-Regional/S
Ciekawostki
Krótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską, a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe cudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii. Co ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska wyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach.
